W zbiorach Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej znajduje się wyjątkowy obiekt. To niewielka fotografia wykonana w technice ferrotypii, znanej także jako tintype. Nie powstała na papierze, lecz bezpośrednio na cienkiej, lakierowanej blaszce żelaznej. Dziś to jedna z najrzadziej spotykanych form dawnej fotografii.

Dla kamieńskiego muzeum obiekt ma szczególne znaczenie. To jedyna fotografia tego typu znajdująca się w jego zbiorach. Choć niewielka, stanowi niezwykle cenne świadectwo rozwoju fotografii oraz codzienności sprzed ponad 120 lat. Na fotografii utrwalono dwie osoby: młodą kobietę siedzącą oraz małą dziewczynkę stojącą obok niej. Obie pozują w sposób formalny, patrząc wprost w obiektyw. Ich stroje, zgodne z modą przełomu XIX i XX wieku, a także malowane tło z romantycznym pejzażem wskazują, że zdjęcie wykonano w profesjonalnych warunkach.

– Nie wiadomo, kim były osoby uwiecznione na fotografii. Nie można też jednoznacznie stwierdzić, czy były mieszkankami Kamienia Pomorskiego lub okolic. Równie dobrze mogły to być osoby przyjezdne. Sama fotografia również pozostawia pewne pytania. Najbardziej prawdopodobne jest, że powstała w Kamieniu Pomorskim, gdzie w drugiej połowie XIX wieku mogli działać fotografowie oferujący tego typu usługi. Nie można jednak wykluczyć, że zdjęcie wykonano w innym mieście regionu albo w przenośnym atelier fotografa wędrownego – mówi Grzegorz Kurka z MZHK.

W XIX wieku tacy objazdowi fotografowie byli bardzo popularni. Podróżowali między miejscowościami, pojawiali się na jarmarkach, odpustach i lokalnych wydarzeniach. Dzięki przenośnemu sprzętowi oraz malowanym tłom mogli szybko przygotować niewielkie atelier i wykonać portret niemal na miejscu. To właśnie takie usługi sprawiały, że fotografia, wcześniej dostępna głównie dla zamożniejszych, zaczęła trafiać do coraz szerszych warstw społeczeństwa.

Ferrotypia została wynaleziona w 1856 roku w Stanach Zjednoczonych przez Hamiltona Lane’a Smitha z Ohio. Technika polegała na wykonywaniu obrazu fotograficznego bezpośrednio na cienkiej, lakierowanej blasze żelaznej. Była szybsza i tańsza od wielu wcześniejszych metod, dlatego szybko zdobyła popularność. Do Europy trafiła już w latach 60. XIX wieku i była stosowana między innymi w Wielkiej Brytanii, Francji oraz krajach niemieckich.

Zachowana fotografia z kamieńskiego muzeum nosi ślady czasu. Widoczne są na niej korozja, ubytki emulsji i przebarwienia. Mimo to nadal pozwala dostrzec kunszt dawnych fotografów oraz niezwykły, emocjonalny charakter sceny. To nie tylko pamiątka techniczna, ale również poruszający ślad po anonimowych ludziach, których historia nie zachowała z imienia i nazwiska.

Obiekt trafił do zbiorów Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej dzięki darowi mieszkańca Kamienia Pomorskiego, pana Tomasza Michałowskiego. To właśnie takie przekazy pozwalają ocalić od zapomnienia unikatowe świadectwa lokalnej historii. Pojedyncze fotografie, dokumenty czy przedmioty, często przez lata przechowywane w prywatnych domach, stają się później częścią większej opowieści o ludziach, miejscach i codzienności minionych epok.