
Podczas remontu przedwojennego budynku przy ul. Kościuszki 3a w Kamień Pomorski, prowadzonego przez Gminę, na strychu natrafiono na zbiór przedwojennych dokumentów, gazet oraz materiałów archiwalnych. Znaleziska dokonano w trakcie prac porządkowych pod konstrukcją dachową, gdzie przez dziesięciolecia zalegały zapomniane papiery.
Wśród odnalezionych obiektów znajdują się fragmenty gazet z początku XX wieku, dokumenty urzędowe sporządzone na maszynie do pisania, ręcznie pisane notatki, koperty firmowe oraz druki reklamowe lokalnych przedsiębiorstw działających w ówczesnym Cammin. Część materiałów, mimo upływu lat, zachowała czytelność i stanowi cenne świadectwo życia administracyjnego oraz gospodarczego miasta przed 1945 rokiem.

Szczególnie interesującym znaleziskiem jest numer z 1920 roku oficjalnego dziennika urzędowego Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger. Oprócz tego odnaleziono przedwojenne reklamy lokalnych drukarni, m.in. ogłoszenie zakładu „Buchdruckerei B. Rubisch, Cammin, Wiekstrasse 21”, a także kopertę firmową drukarni Louis Lipski – wydawcy dodatku „Cammin Stadt Land”.

Wśród dokumentów znajduje się również urzędowe pismo powiatowe dotyczące reglamentacji tłuszczów spożywczych dla ludności mniej zamożnej. Dokument regulował zasady wydawania talonów na margarynę, określał jej cenę oraz procedury rozliczania kuponów przez punkty sprzedaży i administrację skarbową. Na strychu odnaleziono także metalową matrycę pieczęci. Po wykonaniu odbicia lustrzanego udało się odczytać napis wykonany czcionką gotycką: „Helft vollenden das Werk. Opfert für das WHW”

Hasło to można przetłumaczyć jako: „Pomóżcie dokończyć dzieło. Ofiarujcie na WHW.” Odnosi się ono do działalności organizacji Winterhilfswerk des Deutschen Volkes (Zimowa Pomoc Narodowa), funkcjonującej w latach 1933–1945. Tego rodzaju matryce służyły do wykonywania odbitek na ulotkach, pokwitowaniach oraz materiałach związanych ze zbiórkami.

Odnalezienie tak różnorodnych archiwaliów pokazuje, że nawet ponad 80 lat po zakończeniu II wojny światowej w przestrzeni miejskiej nadal odnajdywane są autentyczne dokumenty sprzed 1945 roku. Fakt, że po tylu latach tego typu materiały zachowały się w budynku przy ul. Kościuszki 3a, stanowi ważny przyczynek do badań nad historią miasta. Wszystkie znaleziska zostaną poddane szczegółowej analizie, uporządkowaniu oraz odpowiedniemu zabezpieczeniu konserwatorskiemu.













2 komentarzy
Anonim mówi:
lut 20, 2026
o godzinie 19:36
A gdzie dolary ?
Anonim mówi:
lut 20, 2026
o godzinie 19:12
I czym się tu epatować ? To właśnie ci Niemcy uczestniczyli w przygotowaniach i napaści na Polskę.