Polskie szkoły i przedszkola czeka ogromna zmiana. Ministerstwo Edukacji Narodowej szacuje, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat liczba dzieci w wychowaniu przedszkolnym i szkołach podstawowych zmniejszy się o ponad milion. Skutki niżu demograficznego widać już dziś – ubywa oddziałów, a część placówek jest likwidowana.

Chcesz widzieć więcej artykułów z Kamienskie.info?
Dodaj nas w Google

Skala zmian jest duża. Jak wynika z danych przekazanych przez MEN „Rzeczpospolitej”, tylko w latach 2023–2025 zlikwidowano w Polsce 323 szkoły oraz 150 publicznych przedszkoli prowadzonych przez samorządy. Resort przewiduje, że proces zmniejszania się liczby dzieci będzie postępował przez kolejne lata. Problem najszybciej widać obecnie w przedszkolach. Według Głównego Urzędu Statystycznego w roku szkolnym 2025/2026 do placówek wychowania przedszkolnego uczęszczało 1,362 mln dzieci – aż o 6,2 proc. mniej niż rok wcześniej. Zmniejszyła się także liczba samych placówek.

W niektórych miejscowościach liczby są już bardzo małe. Są szkoły, w których w całej placówce uczy się zaledwie kilkudziesięciu uczniów, a w pojedynczych klasach pozostaje po kilka osób. Dla samorządów oznacza to coraz wyższy koszt utrzymania szkoły w przeliczeniu na jednego ucznia.

Mniej dzieci oznacza mniej klas

Nie zawsze kończy się to zamknięciem szkoły. Samorządy najpierw ograniczają liczbę oddziałów. W Lublinie liczba grup przedszkolnych została zmniejszona o 23, a szkolnych o 13. W Poznaniu ubyły 43 oddziały przedszkolne, a w Białymstoku 36. Podobne zmiany zachodzą także w największych miastach. Niż demograficzny będzie miał także wpływ na nauczycieli. MEN przyznaje, że wraz ze spadkiem liczby dzieci można spodziewać się zmniejszenia liczby wolnych etatów, szczególnie w wychowaniu przedszkolnym, ale także wśród nauczycieli innych przedmiotów.

Państwo próbuje jednocześnie ograniczyć skalę likwidacji małych placówek. Przyjęte przepisy pozwalają m.in. pozostawić nauczanie najmłodszych dzieci z klas I–III blisko miejsca zamieszkania, a starszych uczniów kierować do większych szkół. Niewykorzystywane części szkolnych budynków będą mogły służyć np. jako żłobki, kluby seniora, placówki ochrony zdrowia czy ośrodki kultury.