Do zbiorów Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej trafił niezwykle interesujący zestaw pamiątek, który – choć skromny w formie – niesie ze sobą wyjątkowo poruszającą opowieść o ludzkim życiu sprzed ponad stu lat. Dar przekazany przez Grzegorza Lisowskiego łączy dwa przedmioty: fotografię młodych żołnierzy oraz dziecięcą książeczkę z początku XX wieku. Razem tworzą symboliczną historię przejścia od dzieciństwa do dorosłości.

Centralnym elementem zbioru jest fotografia wykonana w renomowanym atelier F. Schwarz w Marienburgu (dzisiejszym Malborku) i Christburgu (Dzierzgoniu). Zakład cieszył się dużym uznaniem – świadczą o tym liczne wyróżnienia umieszczone na kartonie, w tym złoty medal zdobyty w Berlinie w 1896 roku oraz nagrody z Królewca i Grudziądza. W tamtym czasie takie oznaczenia były nie tylko powodem do dumy dla fotografa, ale także gwarancją jakości dla klientów.

Na zdjęciu widnieje dwóch młodych mężczyzn w mundurach armii pruskiej. Stoją obok siebie, wyprostowani, w niemal identycznej pozie. Ich twarze – poważne, jeszcze młodzieńcze – sugerują, że mogą to być świeżo powołani rekruci lub żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową. Brak oznaczeń wyższych stopni wskazuje, że mamy do czynienia z szeregowymi. Styl umundurowania oraz forma kartonu pozwalają datować fotografię na okres między 1896 a 1914 rokiem, najpewniej na pierwsze lata XX wieku – czas pozornego spokoju w Cesarstwie Niemieckim, poprzedzający dramatyczne wydarzenia I wojny światowej.

Fotografia najprawdopodobniej miała charakter pamiątkowy – mogła zostać wykonana przed wyjazdem do jednostki, wysłana rodzinie lub zachowana jako symbol wejścia w dorosłość. To nie tylko dokument, ale także zapis emocji i osobistej historii.

Drugim elementem zbioru jest niewielka książeczka zatytułowana „Kinderlieder” autorstwa August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Publikacja ukazała się w Lipsku nakładem oficyny Philipp Reclam jun., znanej z wydawania przystępnych cenowo książek o charakterze edukacyjnym. Egzemplarz opracowany przez dr. Maxa Mendheima zawiera zbiór prostych, rytmicznych utworów przeznaczonych dla dzieci – o walorach wychowawczych i patriotycznych.

Najbardziej poruszającym elementem książeczki jest odręczna dedykacja: „Anna Kunkel?. Sommer 1908.” Ten krótki zapis przenosi nas w konkretny moment – lato 1908 roku – i pozwala wyobrazić sobie młodą właścicielkę książki. Być może była uczennicą, która otrzymała ją jako nagrodę lub prezent. To osobisty ślad dzieciństwa sprzed ponad wieku.

Zestawienie tych dwóch przedmiotów – fotografii żołnierzy i dziecięcej książeczki – tworzy sugestywną opowieść o przemijaniu i dorastaniu. Z jednej strony niewinność i edukacja, z drugiej – obowiązek, dyscyplina i wojskowa rzeczywistość. Choć nie wiadomo, czy osoby uwiecznione na fotografii mają bezpośredni związek z Anną Kunkel, oba obiekty pochodzą z tego samego kręgu kulturowego i czasu – początku XX wieku na terenach ówczesnych Prus. To właśnie takie znaleziska pozwalają najpełniej odtworzyć historię codzienności – nie wielkich wydarzeń, lecz zwykłych ludzi i ich życia.

Przedstawiciele muzeum składają serdeczne podziękowania Grzegorzowi Lisowskiemu za przekazanie tych wyjątkowych pamiątek. Dzięki takim darom możliwe jest zachowanie nie tylko materialnych śladów przeszłości, ale przede wszystkim ludzkich historii – zapisanych w fotografiach, książkach i pamięci.