Dwie linijki w starym katalogu wystarczyły, żeby połączyć Kamień Pomorski z wielką międzynarodową wystawą w Australii. Wśród wystawców wymieniono Gustava Tetzlaffa, związanego z firmą Ferdinand Krause. Oferował likiery. Poszukiwania prowadzą jednak znacznie bliżej – do narożnej kamienicy przy kamieńskim rynku i rodzinnej historii dwóch kupców.

Chcesz widzieć więcej artykułów z Kamienskie.info?
Dodaj nas w Google

W oficjalnym katalogu międzynarodowej wystawy w Melbourne z 1888 roku, na drukowanej stronie 140, pod numerem 658 zapisano: „Tetzlaff, Gustav, in the firm Ferdinand Krause, Cammin in Pomerania. – Liqueurs”. To Gustav Tetzlaff z firmy Ferdinand Krause w Kamieniu na Pomorzu. Wpis znalazł się w części poświęconej wystawcom niemieckim, w klasie napojów fermentowanych i destylowanych. Na tej samej stronie figurują m.in. likiery W. Stremlowa z Gdańska i wyroby firmy Underberg-Albrecht z Rheinbergu.

Wystawę otwarto 1 sierpnia 1888 roku, z okazji stulecia brytyjskiego osadnictwa w Australii. Jej centrum stanowił gmach znany dziś jako Royal Exhibition Building. Ekspozycje rozrosły się również na teren otaczających go ogrodów. Według Museums Victoria wydarzenie odnotowało około dwóch milionów wizyt. Takie przedsięwzięcia były wielkimi pokazami możliwości gospodarczych. Państwa i przedsiębiorcy prezentowali swoje wyroby, zabiegali o zainteresowanie kupców i szukali odbiorców daleko poza własnym krajem.

Niemcy przywiązywały do australijskiego rynku szczególną wagę. Jak wskazuje Museums Victoria, jako pierwsze państwo europejskie przyjęły zaproszenie na wystawę w 1888 roku. Zachęcały je doświadczenia poprzedniej imprezy w Melbourne oraz rozwój handlu z Australią. Niemieckie ekspozycje otrzymały wspólną oprawę, choć rozmieszczono je w różnych częściach kompleksu. W tym szerokim przedsięwzięciu znalazło się również nazwisko kupca z Kamienia.

Za dwoma nazwiskami z katalogu kryje się rodzinne powiązanie. W opracowaniu historyka Hansa-Dietera Wallschlägera, poświęconym dawnym domom i mieszkańcom Kamienia, Gustav Tetzlaff został wymieniony jako kupiec i zięć Ferdinanda Krausego. Krause zgromadził nieruchomości przy rynku i połączył dawne parcele oznaczone numerami 27 i 28 zabudową jednego domu. W 1864 roku kamienicę odziedziczył Tetzlaff. Jego nazwisko pojawia się przy tej nieruchomości także w zestawieniu dotyczącym 1885 roku. Była to narożna posesja po wschodniej stronie rynku, przy dawnej Schützenstraße. W późniejszej numeracji, wprowadzonej dopiero w latach 1927–1928, otrzymała adres Markt 17.

Zestawienie tych informacji z australijskim katalogiem pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego obok nazwiska Tetzlaffa pojawiła się nazwa Ferdinand Krause. Łączyły ich więzy rodzinne, a źródła dokumentują również przejście nieruchomości z teścia na zięcia. Ustalenie, gdzie dokładnie wytwarzano oferowane likiery i jak przebiegała sukcesja przedsiębiorstwa, wymaga jednak kolejnych dokumentów.

Miasto kupców i rzemieślników

Ten ślad przypomina o gospodarczym życiu dawnego Kamienia. W drugiej połowie XIX wieku pomorskie miasta organizowały wystawy, podczas których promowano miejscową wytwórczość. Własną ekspozycję miał również Kamień – z inicjatywy tutejszego Towarzystwa Rzemieślniczego. Pamiątkę po niej, medal honorowy, przechowuje Muzeum Narodowe w Szczecinie. W takim otoczeniu łatwiej zrozumieć zainteresowanie odległą wystawą. Melbourne dawało przedsiębiorcom szansę pokazania swoich wyrobów odbiorcom, do których lokalna reklama nigdy by nie dotarła. Obecność kamieńskiej firmy w katalogu można odczytać jako ślad takich handlowych ambicji.