Dziś wierni Kościoła katolickiego obchodzą Środę Popielcową, która rozpoczyna Wielki Post – 40-dniowy okres przygotowania do Świąt Wielkanocnych. To czas refleksji, modlitwy i duchowego wyciszenia. W trakcie dzisiejszych nabożeństw kapłani posypują głowy wiernych popiołem – symbolem przemijania, pokuty i nawrócenia. Wypowiadają przy tym słowa: „Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

Wielki Post trwa 40 dni (nie licząc niedziel) i nawiązuje do 40 dni, które Jezus spędził na pustyni. To okres przygotowania duchowego przed najważniejszym świętem chrześcijaństwa – Zmartwychwstaniem Pańskim.

W tym czasie wierni podejmują: post i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, modlitwę i uczestnictwo w nabożeństwach (Droga Krzyżowa, Gorzkie Żale), jałmużnę i uczynki miłosierdzia, osobiste postanowienia duchowe. Środa Popielcowa to dzień postu ścisłego. Oznacza to: wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych (obowiązuje osoby od 14. roku życia), ograniczenie liczby posiłków – trzy w ciągu dnia, w tym jeden do syta (dotyczy osób od 18. do 60. roku życia).

Wielki Post potrwa do Wielkiego Czwartku, kiedy rozpocznie się Triduum Paschalne. Dla wielu osób to szczególny czas zatrzymania się w codziennym biegu i refleksji nad swoim życiem, relacjami oraz wiarą. W kościołach w całym kraju dziś odprawiane są uroczyste msze święte z obrzędem posypania głów popiołem.