Przez ponad pół wieku przechowywał przedmioty, które znalazł jako dziecko podczas wakacji w Kamieniu Pomorskim. Dziś okazuje się, że są to cenne zabytki archeologiczne związane z wczesnośredniowieczną kulturą Słowian. Bursztynowe paciorki, bryłki surowca, prawdopodobny wisiorek oraz fragmenty ceramiki trafiły właśnie do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. Za tym niezwykłym odkryciem kryje się historia sięgająca przełomu lat 60. i 70. ubiegłego wieku.

Chcesz widzieć więcej artykułów z Kamienskie.info?
Dodaj nas w Google

– Do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej trafił interesujący zespół zabytków archeologicznych związanych z wczesnośredniowieczną kulturą materialną Słowian – informuje Grzegorz Kurka, dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.

Wśród przekazanych przedmiotów znajduje się bursztyn w różnych postaciach – zarówno jako surowiec przeznaczony do obróbki, jak i gotowe ozdoby. Towarzyszą mu fragmenty naczyń ceramicznych, które również pochodzą z okresu wczesnego średniowiecza.

Historia tego odkrycia zaczęła się ponad 55 lat temu. W latach 1969–1970 mały chłopiec, spędzający wakacje w Kamieniu Pomorskim, natrafił na przedmioty, których prawdziwej wartości wówczas nie znał. Dziś jest mieszkańcem Poznania, a pamiątki z dzieciństwa po kilkudziesięciu latach postanowił przekazać odpowiednim instytucjom.

– Historia tych przedmiotów jest szczególnie interesująca. Zostały one odnalezione w latach 1969–1970 przez obecnego mieszkańca Poznania, który jako dziecko spędzał wakacje w Kamieniu Pomorskim – opowiada Grzegorz Kurka.

Do odkrycia doszło prawdopodobnie na terenie kamieńskiego Starego Miasta, w pobliżu brzegu Zalewu Kamieńskiego. Według relacji znalazcy przedmioty mogły pochodzić z miejsca, w którym wcześniej znajdował się rozebrany budynek. Niewykluczone, że zostały wydobyte podczas prowadzonych tam prac ziemnych lub znajdowały się w pozostałościach dawnej zabudowy.

Dokładnej lokalizacji odkrycia nie udało się jednak ustalić. To istotne z punktu widzenia archeologów, ponieważ znajomość pierwotnego położenia zabytków pozwoliłaby lepiej określić ich historyczny kontekst.

Bursztynowe paciorki, fragmenty naczyń i tajemniczy wisiorek

Przekazany do muzeum zbiór obejmuje 23 fragmenty wczesnośredniowiecznej ceramiki, w tym 15 fragmentów wylewów oraz osiem fragmentów brzuśców naczyń. Znacznie bardziej intrygujące są jednak przedmioty bursztynowe. Wśród nich znajduje się 17 produktów, półproduktów i nieobrobionych grudek bursztynu, osiem kompletnych paciorków oraz fragment kolejnego. Zespół uzupełnia osiem bryłek bursztynu, z których część nosi ślady obróbki.

Szczególną uwagę zwraca niewielki przedmiot o łezkowatym kształcie. Jego forma wskazuje, że mógł być wykorzystywany jako ozdoba, najprawdopodobniej wisiorek.

– Jego forma i ślady opracowania wskazują, że mógł pełnić funkcję ozdoby, prawdopodobnie wisiorka – wyjaśnia dyrektor kamieńskiego muzeum.

Odkrycie stanowi interesujące świadectwo materialnej kultury dawnych mieszkańców regionu. Bursztyn od wieków zajmował szczególne miejsce w życiu społeczności nadbałtyckich. Wykonywano z niego ozdoby, paciorki i zawieszki, ale był również cennym towarem wymienianym na dalekich szlakach handlowych.

Obecność zarówno gotowych wyrobów, jak i bursztynowych półproduktów oraz surowca może być istotną wskazówką dla badaczy zajmujących się dawnym rzemiosłem. Nie przesądza jednak, że dokładnie w miejscu odnalezienia przedmiotów funkcjonował warsztat bursztyniarski.

Po ponad pół wieku zabytki wróciły do Kamienia Pomorskiego

Przez kilkadziesiąt lat przedmioty pozostawały w posiadaniu znalazcy. Dopiero po upływie ponad pół wieku zdecydował się on przekazać je do Biura Rzeczy Znalezionych w Kamieniu Pomorskim, aby zapewnić im właściwe zabezpieczenie. Następnie zabytki zostały poddane oględzinom przez służby konserwatorskie, które potwierdziły ich zabytkowy charakter. Na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr 1781/2026 z 18 listopada 2026 roku przedmioty przekazano protokolarnie do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.

– Szczególnie cieszy fakt, że po ponad pięćdziesięciu latach od odnalezienia przedmioty te zostały przekazane na rzecz Skarbu Państwa i trafiły pod opiekę muzealną – podkreśla Grzegorz Kurka.

Zabytki będą teraz przechowywane i opracowywane przez muzeum. Dzięki temu mogą posłużyć zarówno do dalszych badań nad historią Kamienia Pomorskiego, jak i działalności edukacyjnej oraz popularyzacji archeologicznego dziedzictwa regionu. Historia wakacyjnego znaleziska pokazuje, że cenne świadectwa przeszłości mogą przez dziesięciolecia pozostawać poza muzealnymi zbiorami, a ich znaczenie bywa rozpoznawane dopiero po wielu latach. W tym przypadku decyzja człowieka, który jako dziecko znalazł bursztynowe przedmioty, pozwoliła zachować je dla kolejnych pokoleń.

Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej podziękowało znalazcy oraz wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w zabezpieczenie i przekazanie zabytków do muzealnych zbiorów.