11 listopada 2026 roku o godz. 16:00 w Centrum Spotkań Międzynarodowych „Woliński Dworek” przy ul. Zamkowej 23a odbędzie się spotkanie z politykiem, znanym z działalności publicznej – Arturem Balazsem. Wydarzenie wpisuje się w program uroczystych obchodów Narodowego Dnia Niepodległości w Wolinie. Spotkanie poprowadzi dr hab. Eryk Krasucki, profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, ceniony specjalista w zakresie historii najnowszej Pomorza Zachodniego.
Artur Balazs jest postacią, której mieszkańcom wyspy Wolin raczej nie trzeba przedstawiać. Jego nazwisko nader często pojawia się w lokalnym dyskursie publicznym, a także w prywatnych rozmowach i komentarzach – nierzadko w kontekście ważnych, aktualnych tematów, które budzą żywe emocje wśród Wolinian. Jednak całokształt jego działalności jako polityka ma wymiar ponadlokalny i znany jest szeroko poza granicami powiatu kamieńskiego. Dość napisać, że Artur Balazs był czterokrotnie posłem na Sejm, senatorem, ministrem-członkiem Rady Ministrów RP, a także ministrem rolnictwa i gospodarki żywnościowej w latach 1999–2001 (od 19 października 1999 – ministrem rolnictwa i rozwoju wsi). Istotnym etapem jego kariery politycznej była działalność w opozycji antykomunistycznej za czasów PRL.
Środowe spotkanie w Wolinie poświęcone będzie doświadczeniom Artura Balazsa w tym właśnie okresie niepokojów i napięć społecznych, które doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce. Był on wszak nie tylko współtwórcą szczecińskich struktur NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”, lecz także członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Strajkowego i jednym z sygnatariuszy porozumień rzeszowsko-ustrzyckich, które doprowadziły do rejestracji krajowego związku zawodowego rolników 12 maja 1981 roku. Po wprowadzeniu stanu wojennego związek został zdelegalizowany, a Artur Balazs – internowany w ośrodkach odosobnienia w Goleniowie, Wierzchowie Pomorskim i Strzebielinku. W późniejszych latach był członkiem Prezydium Tymczasowej Krajowej Rady Rolników „Solidarność” i uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu.
Moderatorem spotkania będzie dr hab. Eryk Krasucki, prof. US – od niespełna dwóch dekad pracownik Instytutu Historycznego US, wcześniej zatrudniony w Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie. Specjalizuje się on w historii XX wieku (w tym komunizmu i polityki kulturalnej PRL), historii regionalnej Pomorza Zachodniego oraz studiach biograficznych. Za biografię polityczną Jerzego Borejszy (pierw. Beniamina Goldberga), anarchisty i komunisty, otrzymał prestiżową Nagrodę KLIO; publikacja ta została uznana również za Książkę Roku 2009 przez Magazyn Literacki „Książki”.
Graficzną oprawę spotkania zapewni wystawa fotograficzna „Wolin 1981. Dożynki Solidarności” (kuratorka: Magdalena Stróżek), w ramach której można będzie obejrzeć archiwalne, niepublikowane wcześniej zdjęcia, wykonane przez Andrzeja Kaubego, patrona wolińskiego muzeum, podczas I Wojewódzkich Dożynek NSZZ RI „Solidarność” w Wolinie. Na jednej z fotografii uwieczniony został Artur Balazs. W ramach ekspozycji zaprezentowana zostanie także niezwykła pamiątka z czasów jego internowania – krzyż łaciński, wykonany z desek prycz więziennych, wraz ze stylizowaną koroną cierniową z drutu kolczastego. Polityk ofiarował go Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Mikołaja Biskupa w Wolinie.
Organizatorzy obchodów Narodowego Dnia Niepodległości w Wolinie – Gmina Wolin i Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie – serdecznie zapraszają wszystkich do wzięcia udziału w spotkaniu.
Tekst: dr Piotr Maliński
Grafika: Magdalena Stróżek
Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego w Wolinie
